Sprekers Dodenherdenking 2019

Teksten zullen zaterdagavond 4 mei na 23.00 uur worden gepubliceerd en zijn vrij voor verdere publicatie met bronvermelding.

Welkom door de voorzitter

Dames, heren, jongens en meisjes, namens het 4 en 5 mei comité heet ik u van harte welkom bij deze herdenking. Ook welkom als u dit nu of later via de zender van Slotstad beluistert.

Burgemeester en het gemeente bestuur, ook u van harte welkom.

Een warm welkom aan Mohamed Akdaibis, hij is 18 jaar geleden uit Irak gevlucht omdat hij daar niet meer in vrijheid kon leven.

Probeert u zich eens in te denken wat voor impact het heeft voor een gezin en de familie die je daar achter moet laten als je je land moet ontvluchten.    

En tot slot welkom aan onze stadsdichter, Mevrouw Diet Groothuis, zij zal haar gedicht voordragen.

In vrijheid kiezen

Is het landelijk jaar thema van het 4 en 5 mei comité.

Wij kunnen het ons nauwelijks voorstellen want wij leven inmiddels al 74 jaar in vrijheid.

Wij hebben het democratische recht en wij kunnen in vrijheid kiezen. Wij kunnen zeggen wat wij willen en waar wij naar toe zullen gaan. Voor ons zijn er geen beperkingen.

Tijdens de 2e wereldoorlog waren er in Europa c.a.65.000.000 vluchtelingen die van huis en haard verdreven waren. Zij moesten vluchten omdat ze niet meer veilig waren.

Maar als u zich bedenkt dat er op dit moment wereldwijd c.a. 68.000.000 vluchtelingen zijn !!

Al deze mensen zijn op de vlucht vanwege hun godsdienst, terreur, oorlogsgeweld of andere reden. Ook zij willen graag veilig en in vrijheid leven.     

Vandaag  herdenken wij de slachtoffers die tijdens en na de 2e wereldoorlog  gevallen zijn. Zij gaven hun leven voor onze vrijheid en jaarlijks mogen wij dat herdenken.

Zij hebben er voor gezorgd dat wij veilig kunnen leven en dat wij in vrijheid kunnen kiezen.

Zijn wij dan niet verplicht om ons tot het uiterste in te spannen om deze rechten te waarborgen en om herhaling  te voorkomen?

Laten wij er alles aan doen en er voor zorgen dat onze kinderen en kleinkinderen ook de vrijheid kunnen leven en niet de keuze hoeve te maken om voor hun veiligheid en vrijheid te moeten vluchten.

Dank u wel.  

Toespraak door de Burgemeester

Voordracht Mohammed Aldaibis

Ik ben Mohamed Aldaibis, en ik ben 18 jaar in Nederland.

Ik ben geboren in Irak en heb daar tot 2002 gewoond.

Ik heb daar 2 oorlogen meegemaakt.

De oorlog tegen Iran en de oorlog tegen Koeweit.

Ik heb altijd in Bagdad gewoond, en groeide daar heel gewoon en gelukkig op tot ik 11 jaar was.

Toen begon de oorlog. De eerste jaren raakte die mij niet; de oorlog werd voornamelijk aan de grenzen gevoerd.

Toen moesten mijn oudere broers in militaire dienst, en daarmee kwam het geweld en de angst ook heel dichtbij ons gezin en in onze harten. 

Iets slechts zeggen over Saddam Hoessein was levensgevaarlijk, en je wist nooit waar je woorden terecht kwamen.

Heel veel mensen uit onze grote familie verdwenen daardoor….We leefden onder een deken van angst en dreiging.  

Iedere Irakese familie heeft wel doden te betreuren. En dat zijn er veel, heel veel.

In 2003 ben ik getrouwd met mijn jeugdvriendin. In Jordanië, vanwege de onveiligheid in Irak.

In Bagdad was ik niet veilig. Ik moest vluchten.

Mijn oudste broer was al eerder gevlucht naar Nederland, en daarom wilde ik daar naar toe.

Om bij familie te zijn. Hij heeft mij financieel geholpen.

Ik heb 2 maanden gelopen, door Syrië , Turkije en de Bosporus, zonder papieren, samen met totaal onbekenden. In de ijzige winterkou.

Met behulp van mensen- smokkelaars ben ik uiteindelijk hier in een AZC gekomen.

Voor mijn zwangere vrouw was deze reis te zwaar. Noodgedwongen moest zij in Irak blijven.

We hadden een soort ‘’telefonisch huwelijk’’. Mijn dochter is in Bagdad geboren.

Ze was al 3 toen ik haar voor het eerst zag toen mijn vrouw naar Nederland mocht komen.

Dankzij de moderne technologie konden we contact houden. Dat was al heel wat: we konden communiceren.

Ik had niet voor Nederland gekozen, maar om bij familie te zijn.

Nog steeds ben ik diep dankbaar voor de manier waarop dit land, dat ik nu als mijn vaderland beschouw, mij heeft ontvangen.

Ik heb hier een zus en 2 broers wonen.

Mijn andere zus is vermoord in Irak. Mijn moeder is daar gestorven. Mijn vader overleed later in Nederland.

Zo hebben deze oorlogen niet alleen mijn land verscheurd, maar ook onze familie.

Ik ben in 2005 voor een week terug gegaan naar Irak. Er was geen oorlog, maar het was instabiel, niet veilig.

Ik heb er afstand van genomen in die week, en kwam weer thuis in Nederland. Deze reis vormde het kantelpunt: Ik ben Nederlander geworden.

Nederland is goed voor ons geweest. Mijn vrouw kwam hier.

Wij hebben onze plek hier gevonden. Met mijn gezin, dat in Nederland uitgebreid werd met de komst van een zoon.

Ik heb hier de kans gekregen om een toekomst op te bouwen.

Ik heb een goedlopend transportbedrijf opgebouwd en als een echte Nederlander wil ik best klagen over wat ik aan belasting moet betalen, maar ik zie ook hoe goed dat geld besteed wordt; aan de inwoners.

Die hier veilig zijn, die de vrijheid hebben hun  mening uit te spreken.

Een land met een goede wegen, mooie natuur.

Met huizen en voorzieningen, met zorg voor alle inwoners.

Een land, dat goed is om in te leven. Waar mijn kinderen opgroeien in vrede.

 Daarom wil ik ook graag wat terugdoen.

Ik doe dat niet alleen door hard te werken en mijn bijdrage te leveren, maar ook als vrijwilliger in een AZC.

Ik weet hoe moeilijk de bewoners het hebben om in een wildvreemd land te komen.

Niet omdat ze daarvoor kozen, maar omdat ze gedwongen waren hun eigen land te verlaten.

Ik herken hun pijn, machteloosheid en verdriet.

De beelden van vele doden en gruwelijkheden staan op mijn netvlies gebrand.

 Die zal ik nooit meer kwijtraken. Deze vluchtelingen zijn neven en nichten van me, zoals de inwoners van de buurlanden van Nederland dat hier zijn.

Je deelt een cultuur.

Ik geef de schuld van al die ellende aan de dictators op deze wereld.

Zij zijn er schuldig aan dat hun burgers lijden.

Niet door geweld van buitenaf, maar door het misbruik van hun  macht .

In Irak was dat Saddam Hoessein,

In deze tijd zijn er ook vele machtsmisbruikers die,  over heel de wereld, beslissen over het leven van hun burgers, over de oorlogen waarin mensen terecht komen.

Dictators vechten tegen elkaar.

Volken zitten daartussen klem.

Mensen willen vrede, veiligheid, welzijn.

Daarom is een rechtstaat, democratie zo belangrijk.

Ik wil op deze dodenherdenking mijn verhaal hier doen en mijn dankbaarheid uitspreken.

Juist op deze avond van 4 mei waarop doden en slachtoffers van oorlogsgeweld worden herdacht en herinnerd.

Ook de avond waarop we moeten beseffen dat we moeten voorkomen dat onze kinderen al deze ellende ooit mee moeten maken.

Dat we de vrede moeten bewaren maar ook bewaken.


Gedicht door mevrouw Diet Groothuis

4 mei

De dag begint met een explosie 
van gezang van merels, mussen, spreeuwen.

Blij tot op het bot fiets ik de wereld in.

Ze zijn er nog
de sporen uit die tijd,
zwijgzaam als  een wolk. 

De nooit meer uitgeklopte dekens
van wie zich verstopten bij van Riesen,
hun DNA is wat er rest.

De Schmeissers 
die niet ingeleverd werden, 
te veel herinnering.

Misschien vind je een bomscherf
pal onder je voeten. Aarde is geduldig,
draagt, bewaart wat we haar ook geven.

Niks veranderd.
Mensen uit kapot geschoten huizen,  
kinderen met lege maag naar school 
en gaten in hun schoenen, toen en nu. 

Veel veranderd.
Tandvleesbloedend lange, bandeloze tochten 
naar de boer voor melk en kool hoeft niet meer. 
We klikken wat en hop! een busje brengt het thuis.

Tulpenbollen kunnen in de tuin, 
we hebben chips, kroketten, 
snoeptomaten, chocola.

Vliegtuigherrie, nou oké,
die haalt ons uit de slaap
maar hee, we kunnen rustig blijven liggen. 

Wat zeg je, vechten aangeboren?
Wellicht beginnen met: groet ik ja 

of nee op straat. 

Diet Groothuis
Stadsdichter Zeist 
mei 2019